:::…ઈન્ટરનેટ-યુગનાં છોકરાઓ ઉપર શ્રેષ્ઠ્તમ પરફોર્મન્સનું માનસિક-દબાણ…:::

Image

:::…ઈન્ટરનેટ યુગનાં છોકરાઓ ઉપર શ્રેષ્ઠ્તમ પરફોર્મન્સનું માનસિક-દબાણ…:::

ઈન્ટરનેટ યુગ આવ્યો અને છોકરાઓ ઉપર શ્રેષ્ઠ્તમ પરફોર્મન્સનું હમઉમ્ર-માનસિક દબાણ વધતું ચાલ્યુ છે… જો તેમના હાથમાં મસ-મોટો-મોંઘો-મોબાઈલ ‘નાં’ હોય અને બ્રાન્ડેડ-કપડા કે શુઝ નાં હોય તો તેમને અતિ-સામાન્ય ગણવામાં આવે છે… કારણકે ચારો-તરફ ઉત્કૃષ્ટ બાહ્ય-દેખાવ અને ખિસ્સામાં રૂપિયાની-ગડ્ડી  હોવી-જ જોઈએ તેવા છીછરાં-ભૌતિક મુલ્યોએ સામાન્ય-સમાજ માંથી આવતા સામાન્ય છોકરાઓ ઉપર માનસિક દબાવ ઉભો કરી દીધો છે… અને ઉપરથી તેમના નજીકના પછાત-બંધિયાર સામાજિક-વિચારધારાઓના ‘મદ’માં રાચતા લોકોને ખ્યાલ-જ નથી કે ‘છોકરાઓ’ની જિંદગી કેટલી મુશ્કેલ થઇ ગઈ છે… ફક્ત લિંગ-ભેદને કારણે એવી માન્યતા ફેલાવી દેવાઈ જાય છે કે છોકરાઓ સમાજને ચલાવવા વાળાં ‘યોદ્ધાઓ’  ….સમાજ હવે તે કોઈરીતે સમજવા તૈયાર-જ નથી કે સમાજ-ની ઉપરની પાયદાનમાં રહેવું કેટલું ‘એકલતા-ભર્યું’ છે અને જ્યારે વડીલો “તું મર્દ કહેવાય”નાં નામે માનસિક-દબાણ આપે છે અને તેમની હાલત એક ‘લાગણી-હીન – પશુ’ જેવી કરી નાખવા મથે છે  … એક તરફ ભણવાનું-કમાવવાનું દબાણ અને બીજી તરફ શ્રેષ્ઠ શારીરિક અને કપડા દ્વારા બાહ્ય દેખાવ સંવારવાની દોટ અને તમના હાથમાં ફક્ત દિવસ 24-કલાક-જ… સમાજ જયારે જેન્ડર-બાયસ્ડનાં રીવર્સ-ગિયરમાં ચાલી રહ્યો છે તે-રીતે બીજી તરફ છોકરીઓને તો જન્મ-જાત પોતાની લાગણીઓ વહાવવાનો અધિકાર મળ્યો છે  … અને તે ફક્ત સ્ત્રી-જાતી છે તે કારણે સાલી બધી ‘સહાનુભુતિ’ પણ તેઓ-જ ખાટી જાય છે… અને તદ્દન તેથી  વિરુદ્ધ અહી છોકરાઓની કેવા પ્રકારની મુશકેલીમાંથી પસાર થઇ રહ્યા છે તેવી લાગણીની નોંધ પણ ક્યા લેવાય-જ છે  …?  … પછાત-બંધિયાર-વિચારધારાઓ મુજબ ચાલતા સમાજને ખ્યાલ પણ છે કે આજે ઈન્ટરનેટ-યુગમાં છોકરાને પોતાને ‘ગર્લ-ફ્રેન્ડ’ નથી તે-વાત તેને કેટલો  હીણપત-નો-અનુભવ કરાવે છે!!!… કે -“નથી તેમના ખિસ્સામાં રૂપિયાની ગડ્ડી – નથી હાથમાં સારી ડીગ્રી – કે નથી સારો બાહ્ય દેખાવ   …” … સો બ્લડી પથેટીક કંડીશનસ ઓફ અ નોર્મલ હ્યુમન …

ઉદાહરણ – આ સત્ય ઘટના છે –
અમદાવાદની એક કોલેજ-નો GS કોલેજ-ઈલેક્શન દરમિયાન એક જુનિયર છોકરીના આછકલા-પરિચયમાં આવે છે અને તેને બન્ને એક-બીજાને પ્રેમ કરવા લાગે છે… અને કોલેજ-ઈલેક્શન દરમિયાનનાં તેની સાથેનાં ફોટા ઘરમાં-પરિવારને બતાવીને તેને ‘ગર્લ-ફ્રેન્ડ’ જાહેર કરી દે છે  … તે પણ ‘છોકરી’ ની સંમતિ વગર અને ફક્ત તેના લુખ્ખા-મિત્રોનાં કહેવાથી કે,”ભાભી (તે છોકરી) અને તારી જોડી જામે છે  … યાર!!! ” … અને જ્યારે વર્ષના અંતે તે ‘મર્દ” કે જેનું કોલેજમાં બહું-જ માન છે અને તે છોકરી સાથે વ્યવસ્થિત “પ્રોટેક્ટેડ સેકસુઅલ-રીલેશન’ પણ છે… એ કોલેજ-GS તે છોકરી સામે લગ્ન-નો-પ્રસ્તાવ  મુકે છે ત્યારે છોકરી સંભળાવી દે છે કે – “મને તો કેનેડાથી માંગુ આવ્યું છે અને લગભગ ‘ફાઈનલ-જ’ છે  … અને આતો યુવાનીની નાં પ્રયોગો કહેવાય એવી “ટેમ્પરરી જરૂરીયાત માટે હું શું કામ કાયમી કમીટમેન્ટ કરું?” લાઈફ-ટાઈમ કમીટમેન્ટ માટે મને તો રામ-લીલાનો ‘રણવીર-સિંગ’ જેવો મસ્ક્યુલર છોકરો પસંદ પડશે  … સોરી!!!  …” અને પેલો આખી-કોલેજનો લીડર પરંતુ દેખાવ અને પૈસે સામાન્ય તે રીતસરનો ‘રોઈ-પડે’ છે  … કે હવે હું ઘરે શું જવાબ આપીશ? અને મિત્રો મારી મજાક કરશે  … અને તે ઊંડી-નિરાશામાં ડૂબી જાય છે કે… તે પોતાને અત્યંત-કદરૂપો અને શક્તિ-હીન નાં-મર્દ છે સમજવા લાગે છે  …

આ ઉપર્યુક્ત ઉદાહરણમાં સમાજ -મિત્રો દ્વારા ઉભી કરવામાં આવતી આવી ગેર-માન્યતા કે “ગર્લ-ફ્રેન્ડ તો હોવી-જ જોઈએ” તે બાબતે મોટો વાંક મીડિયા-ફિલ્મોનો છે   … જ્યારે વાસ્તવિકતાથી જોજનો-દુર તેમને એવું વાતાવરણ અને માન્યતા ઉભી કરી નાખી છે કે જો તમે ઊંચા-ગોરા–મસ્ક્યુલર નહિ હોવ તો તમને કોઈ છોકરી પસંદ પણ નહિ કરે  …જ્યારે 90% છોકારાઓ દેખાવે ટોલ-ડાર્ક-હેન્ડસમ હોતાં-જ નથી અને 90% છોકરીઓ આ મુર્ખ-વિચારધારાએ પ્રેરાઈ અને બસ એવોજ છોકરો શોધી રહ્યી છે  … આ ફિલ્મ-મીડિયાને આ બાબતે અવાસ્તવિક-અભિગમ ફેલાવવા માટે સમાજે ‘વિચાર-લાત’ મારવી જોઈએ  …

આપણે આજે સોશિયલ-મીડિયામાં જોઈએ-વાંચીએ તો તમને હજારો-લાખો પોસ્ટ્સ ફક્ત – “સ્ત્રી-જાતિનું સન્માન કરો  …”  … “છોકરીઓને જીવન સંવારવામાં સપોર્ટ કરો  …” મળી આવશે  … પરંતુ કોઈ એક પોસ્ટ બતાવો કે સમાજમાં આ છોકારાઓની વર્તમાન-વિપરીત પરિસ્થિતિ વિષે બે-શબ્દ પણ કહે!!! … કેમ તેઓ જંગલી છે? છોકરાઓ તે માનવ-જાતીમાં ‘નાં’ આવે?  …અને 0.0001%  પુરુષ બળાત્કાર કરે તેમાં આખી પુરુષજાતી ‘બળાત્કારી’ થઇ જાય?  …

અહી મારો નાનો-સામાન્ય-પ્રયાસ તે પોતાની તરફેણમાં નાં બોલી શકતા શરમાળ અને એકલતા-અનુભવતા તેવા મારા ‘ભાઈઓ’ પ્રતિ  છે   … અને મિત્રો-ભાઈઓ, હું કોઈ તમને છોકરી કે ગર્લ-ફ્રેન્ડ મેળવી-આપવા વાળો લવ-ગુરુ નથી  … મારે તમને કહેવાનું કે –  “દરેક વય્ક્તિ આગવું વ્યક્તિત્વ ધરાવે છે અને તેમનું આ પૃથ્વી પર પોતાનું એવું આગવું કાર્ય-ક્ષેત્ર નિશ્ચિત છે  …અને તે-જ અંતિમ સત્ય છે  … ”  અને મૂળ વાત  -” જેને તમે પ્રેમ કરો તેની સાથે લગ્ન ‘નાં’ થાય તો ચાલશે પણ જે તમને પ્રેમ કરે છે તેની સાથે લગ્ન થાય તો તમારું જીવન ‘સ્વર્ગ’ બની જશે   …” એટલે મારા યુવાન-મિત્રો-ભાઈઓ તમને એટલું-જ કહીશ કે – “તમે જે છો તેવાજ રહો અને આત્મવિશ્વાસ રાખી તમારા ગમતા વિષયમાં પ્રગતિ કરતા રહો  … કોણ જાણે “ક્યારે-ક્યા-કેવીરીતે-કઈ” છોકરી આવીને તમારી ‘છાપ’ તેના હૃદય પર કોતરીને કાયમ-માટે તમારી થઇ જશે   … દિલ-સે  …”

……….
#
આજે અમારે અમારા સ્ત્રી-વર્તુળને એક સવાલ કરવો છે અને વિનતી છે, તે અમને પ્રામાણિકતાથી જણાવે કે  –
“તમે તેવો કોઈ સામાન્ય-દેખાવનો છોકરો પસંદ કરશો કે, જે તમને ‘રાજ-કુંવારી’ ની જેમ સાચવે
…… કે પછી  …
તમે તેવા ‘હોટ-હન્ક-છોકરા’ને પસંદ કરશો કે, જે તમને ‘પગ-લુછણીયાં’ની જેમ વાપરે  …”  …

સાથે-સાથે અમારી સહાનુભુતિ તેવી દરેક છોકરીઓ-સ્ત્રીઓ સાથે છે કે જેઓ -“બાર્બી-ડોલ ની ‘ફિગર’ને આદર્શ માને છે અથવા તો તેવી ફિગર ‘નાં’ હોવાને કારણે ધિકકારાય છે… મજાક પાત્ર બને છે   …”

– જયેન્દ્ર આશરા  …2014.01.31…

Advertisements

:::…ક્રિએટીવ-ક્ષેત્ર: આત્મ-અવલોકન જરૂરી તત્વ…:::

Image

:::…ક્રિએટીવ-ક્ષેત્ર: આત્મ-અવલોકન જરૂરી તત્વ…:::

“I did not like your design  … तुम्हारा ‘गैम-डिज़ाइन ‘War’ game लगता ही नहीं है … How can a Dog Vs Cat can be at a war?”  … બસ, બોલી નાખ્યું 8-વર્ષનાં પપ્પુએ તેના હમ-ઉમ્ર મિત્ર મોન્ટુનો ગેઈમ-ડીઝાઈન કે રચનાત્મક-સંદર્ભમાં નવા અભિગમને તોડી પાડવા  … જે બાબત કોઈપણ પ્રકારનું જ્ઞાન ‘પપ્પુ’ ને નથી પણ તે ‘મોટો-જજ’ બની અને ‘મોન્ટુ’ની રચનામક્તા કુંઠિત કરવા પ્રયત્ન કરી રહ્યો છે   … પરંતુ …મોન્ટુએ પણ પોતાનો રસ્તો શોધી-જ લીધો  .. તેને બીજા મિત્રોને પોતાનો આઈડીયા સમજાવ્યો અને અમુક નવા મિત્રો પણ બનાવ્યા કે જેની સાથે તે રમત તે રમી શકે  … આતો ‘મોન્ટુ’ હતો કે જેને પોતાના ક્રિએટીવ-આઈડીયાઝમાં વિશ્વાસ હતો  …  પરંતુ આ સમાજમાં અણ-સમજુ અને અણ-ઘડ લોકોને કારણે આપણે કેટલાંય  ક્રિએટીવ-વ્યક્તિઓ-ને ઉગતા-જ ગુમાવી દઈએ છીએ …

પરંતુ અહી સવાલ એ છે કે  …
“તમારી રચાનામકતા-ક્રિએટીવીટી-ને આગળ વધારવા કે સ્વયમ-સર્જનામકતાને માણવા, શું તમારે ‘અજ્ઞાની-કે-અભિમાની’ અવ્યવહારુ કેહેવાતા-વિદ્વાનોના  વિવેચન-નીચેથી પસાર થવાની જરૂર છે ખરી?”  …

હકીકતે, જેને ક્રિએટીવ-ક્ષેત્રમાં ‘ભગવાન-ની-દેન’ છે એટલેકે લાગણીશીલ-સર્જકો તે હમેશાં તેવી અષા રાખે છે કે બીજા-મિત્રો-વ્યક્તિ  તે વાતને ‘સ્પર્શે-જાણે-પરખે-ઉપયોગ’ માં લે તેવી અપેક્ષા હોય છે અને તેના-કારણે તેઓ બીજા-નાં અભિપ્રાયના અપેક્ષિત બની જાય છે  … અને ત્યારેજ જે કોઈપણ મિત્ર-કે-વ્યક્તિ તે પ્રકારની રચના-સર્જન કરવા અસમર્થ હોય તેવા વિવેચકો બીજા ક્રિએટીવ-ક્ષેત્રનાં જુના-ઘસાઈ ગયેલા ઉદાહરણો ટાંકી અને તે ક્રિએટીવ-વ્યક્તિની ‘આગવી-અલગ’ દુનિયા-જોવાની કે રજૂઆત કરવાની રીતને કુંઠિત-બંધિયાર-પછાત બનાવવા માગે છે   … અને આવા વિચાર-નપુંસક વિવેચકો પોતાને વિધવાન ગણી અને ફુલાય છે   … જ્યારે આપણો સમાજ?  … આપણો સમાજ એક આગવા-અલગ ક્રિએટીવ-વ્યક્તિનું સમાજ પ્રત્યેનું પ્રદાન ગુમાવે છે  … ત્યારે સવાલ એ થાય છે કે શું સમાજ તે દ્રષ્ટિ-હીન + વિચાર-હીન છે?  …અને  ક્રિએટીવ-ક્ષેત્રમા આવો અ-વૈચારિક બંધિયાર ઘેટા-વાદ ક્યારથી-ક્યાંથી ‘ઘુસી’ ગયો …?  … અને તે-પણ છેક સોધીયલ-મીડીયાના મુક્ત-ફલક ઉપર પણ જબર-જસ્તી અમુક-તમુક તે-જ ક્ષેત્રના જાણીતા-નામોના ‘ઘેટા-વાડા’ બનાવવાની ભરપુર-કોશિશ થાય છે?

વાસ્તવમાં –
“હા, આપણે દ્રષ્ટિ-હીન + વિચાર-હીન છીએ જો આપણે નવી વાત-વિચાર-શોધને જોઈ-પારખી-અનુભવીને પોતાનો અભિપ્રાય ‘નાં’ કેળવીએ તો!!!  … તો પછી તમારે પણ તે કહેવાતા-જાણીતા ક્રિએટીવ-લોકોના બંધિયાર ‘ઘેટાં -વાડા’માં બંધ થવા તૈયાર રહેવું  …”

અમુક સંશોધન આધારે આ વાત સમજીએ –
જ્યારે ટેકનીકલ-ડીઝાઈનર ‘ડગ્ઝ-ડીત્ઝ’ (Doug-Dietz) GE Healthcare માટે મેડીકલ-ઇક્વિપમેન્ટ સંશોધન કરી અને ડીઝાઈન કરતો ત્યારે તેને તેના પરફોર્મન્સ ઉપર અભિમાન રહેતું  … એવામાં એક વખત એક હોસ્પિટલમાં પોતાના MRI- મશીનને વપરાશની સ્થતિ ચકાસવા તે સાર્વજનિક-હોસ્પિટલ જાય છે  … ત્યાં જુવે છે કે આવું ભયંકર આકાર વાળું મશીન જોઇને કેન્સર-ગ્રસ્ત બાળકો તે મશીનના બિહામણા સ્વરૂપથી ‘ડરીને’ તેમાં જવાનો ઇનકાર કરે છે અને તે કારણે  કેન્સર-ગ્રસ્તને ‘એનેસ્થેસિયા-ઘેનનું ઈન્જેકસન’ આપવામાં આવે છે  … જે જોઇને ટેકનીકલ-ડીઝાઈનર ‘ડગ્ઝ-ડીત્ઝ’ ‘આઘાત’ અનુભવે છે અને વિચારે છે કે,”આ મશીને હું કેવી રીતે ‘બાળક-સ્વીકૃત’ બનાવી શકું?”  … એટલે તે આખા મશીનને દરિયાના-વહાણ જેવી ડીઝાઈન વડે પેઈન્ટ કરાવે છે અને ખાસ તો પેલા ‘ડરવાના’ સ્કેન-હોલ-એન્ટ્રીની આજુબાજુ તે વહાણનું કંટ્રોલર-વ્હિલ પેઈન્ટ કરે છે… તે રૂમની દીવાલ પણ કોઈ સાહસ-દંતકથાની જેમ તે દરિયાના મોજા અને વાદળોથી પેઈન્ટ કરી તેવો માહોલ રચે છે … અને પછી આશ્ચર્ય જનક પરિણામ આવે છે… વધુ કેન્સર-ગ્રસ્ત બાળકો તે મશીને સ્વીકારે છે અને જાણે  સાહસ કરવા જઈ રહ્યા હોય તેવા અનુભવો તે મશીન-નાં અવાજ-ની-નકલ કરીને આનંદથી રજૂઆત કરે છે… જ્યારે એક નાની-ફૂલ-જેવી કેન્સર-ગ્રસ્ત-છોકરીને એવી મઝા પડી ગઈ કે તે તેની મમ્મીને પૂછે છે કે -“આપણે કાલે ફરીથી આવીશું?”  … અને તે સાંભળીને ટેકનીકલ-ડીઝાઈનર ‘ડગ્ઝ-ડીત્ઝ’ની આંખોમાં સંતોષ-નાં-પાણી આવી જાય છે કે  … એક જરૂરી ક્રિએટીવ-અપ્રોચ આખા કેન્સર માટેની MRI-Scan  માટે આવતા કેન્સર-ગ્રસ્ત-બાળકો માં અનાદ-ઉત્સાહ ભરી શકે છે…

આમ. દરેક ક્રિએટીવ અભિગમ-રચના ને ઉત્કૃષ્ટ બનાવવા આપણે ખુલ્લા-મન-દિમાગથી તેને વધારે અપ્રોચેબલ-સ્વિકૃત બનાવવા પર્તીબદ્ધ તવું જરૂરી છે   …. અને આ ક્ષેત્રમા નાં અનેક પાયદાનોમાં કોઈ-વય્ક્તિ પહેલે પગથીયે તો કોઈ ઉપરના પગથીયે હોય છે   … અને દરેક પગથીયું તમે ત્યારે-જ ચઢી શકો જ્યારે તમે કરેલી ભૂલો તમે પોતાની રીતે પૃથ્હાકરણ કરી અને સમજી શકો   … અહિયાં ક્રિએટીવ-ક્ષેત્રમાં તમે-જ તમારા હરીફ છો  … અને જે દિવસે તમે બીજા-ને હરીફ સમજશો તે દિવસે તમે તેને ‘ગુરુ’ માની અને મન-માં-કે-વર્તન માં તેની કોપી કરતા થઇ જશો  …બીજાને ‘પ્રતિસ્પર્ધી-કોમ્પિટીટર’ નહિ પરંતુ સહ-પ્રવાસી સમજો અને તેમાંથી શિખવા જેવું શીખો … કારણકે ક્રિએટીવીટી ત્યારે “નિપજે” જ્યારે તમે તમારા આત્મા-હર્દય-દિમાગ સાથે એક થાવ …. જ્યારે બીજાની ‘ખોદવા’ વાળા ફક્ત ‘અર્થહીન-વિવેચક’ બનીને રહ્યી જાય છે   …
……..
#
“ક્રિએટીવ-ક્ષેત્રમાં આત્માભિમાન અત્યંત જરૂરી છે   …કારણકે તે મજબુત-ગુણ તમને આત્મવિશ્વાસ સાથે સ્વ-મૂલ્યાંકન કરાવી તમને આગળ વધારશે  …પરંતુ  … તે ‘અભિમાન’નાં બની જાય તેનું ધ્યાન રહે   … કારણકે ‘અભિમાન’ આપની ક્રિએટીવ-ક્ષમતાને ‘બંધિયાર’ કરી શકે છે   …”

અને  … સોશિયલ-મીડિયા *પિઅર-પ્રેશરનો માહોલ જોતા – “જો તમે આત્માભિમાન-કે-આત્માવલોકન ‘નાં’ ધરાવતા હોવ તો  … ફાલતુ અજ્ઞાનીઓ-અભિમાનીઓ  પણ તમારી કૃતિને પત્થારા મારી ને તમને ઘાયલ કરશે  …”

-જયેન્દ્ર આશરા  …2014.01.23…

:::…You Are My Hangover…:::

Image

:::…You Are My Hangover…:::

A Plain Water Never Tested Like You,
That Kept My Ventures Going With You,
As Just Two Words That Interests You
Prior To The Wine-Spills On The Floor

I’m A Maiden, Never Heard From You,
The Sky Above Me Glorifies A Vibrant Truth
Same Never Conveyed By Any Instances,
Blood Exclusively Enriched With The Wine.

Your Love Is A Wine Experience,
Shoots My Blood Dancing In The Vain,
Your Love Is A Starry-Moon Night
Turns A Dark Night To A Combustion Blue.

The Old-Wine-Glass-Bottle, You Are
Posses History Of My Heart-Balance,
Failed That Wine-Exams Ever In The Past,
I Prefer To Enjoy It Straight From The Lips.

The Wine-Love Glass Is Full Of You
Once A Blue-Night An Experience,
The Next Down, You Are My Hangover
It’s Just That The Wine Evaporates….

– Jayendra Ashara  …2014.01.24…

:::…The Lantern – My Love…:::

Image

:::…The Lantern – My Love…:::

In Every Dark Foggy Rainy Day …
Your Eyes Emerges,
Flashes Alike Colorful-Wild-Flowers
Adds Tempo To My Blood Vessels,
Mesmerized By Your Eyes
Strikes A Smile On My Lips…

In An Every Solitary Morning…
The Melodious Sound Of Your Voice
Unsettles The Monotony
At A Comfortable Frequency
When Your Presence…
Flashes In My Mind…
The Never Written Symphony…
Of Our Souls Plays,
So We, Comfortably Dormant,
Another Smile.

When The Waves Of The Sea Winches,
Below The Skin-Pores
A Discomfort Slumbers,
Scared-Depression On The Margin
Waits For The Unintended Meaning,
At A Time Your Thought
Flashes In My Heart
In My Body,
In My Existence …
Relives Me!!!

Let Our Ship,
Be Threatened By A Storm,
I Believe, You As A Search-Light
Would Lead To A Peaceful Harbor
And Bestow The Happiness
In An Each Deserted Night.

You Are My Lantern – My Love.

– Jayendra Ashara …2014.01.16…

:::…પતંગ-બાજી – એક કલામય ઉત્સવ…:::

Image

:::…પતંગ-બાજી – એક કલામય ઉત્સવ…:::

“જો ભાણા ઈ આ ‘ચીલ’ લેતો જા ખાસ ‘મુસ્તફા-ચાચા’ પાસે થી લાયો છું  … અને આ ઘેન્સીયા ધાજ  … ઓલ્યા અબદુલ-કાદર ની સે  … “

“અનીલ-મામા, થોડી ઝીણકી-ફૂદડી ઓ પણ આપો  … પવન બહુ હોય તો તે-જ ચગાવીશું  … અને ફાન્કોડી-પડોશીની ઢાંઢને ઝીણકી-ફૂદડીથી ‘ખેંચી’ કાપીશું  …”

“હા-હા લઈજા ભાણા  … અને લે આ મારા બનેવી માટે એક-કોડી ‘ચાંદેદાર-ઢાંઢ’ (1-કોડી=20 પતંગ)  ….”

” અને હવે દોરી કેટલી આપું  … 2000-વાર કે 5000-વાર?  … મેં ખાસ ‘સુરત-માં-મન્જાવી’ છે  …”

“ઓહો!!! સુરતી-દોરી? …. સફેદ કાચ જેવી અને ધારદાર પણ કાચ જેવી-જ  … એમ કરો  … 2-2-હજાર-વાર વાળી 5-ફીરકી આપી….દો  …”

“હવે 7-કોડી પતંગ – વત્તા – 1-કોડી-ઢાંઢ અને 5-2000વાર-ની ફીરકીઓ  … બરાબર?”  …

“હા  … અને ગુંદર પટ્ટી અને આંગળીઓએ પહેરવાની ‘ટોટી”  … બાકી રહી ગઈ  …”

જેમ શાકભાજી સાથે મસાલો મફત મળે તેમ અમદાવાદીઓ ગુંદર-પટ્ટીને આંગળીમાં પહેરવાની ટોટીઓ ‘હક્ક’ થી મફત માંગે   … અને દુકાન આપણાં સગા-મામાની હોય એટલે તો ડબલ-હક્ક લાગે  …
……..

અને રાત્રે શરુ થાય ‘કિન્ના’ બાંધવાનો સમૂહ-શ્રમ-યજ્ઞ  … અને આખા હોલ-રુમમાં  … એયને પતંગ-જ-પતંગ ફેલાઈ જાય અને દરેક 5-10-20 પતંગ લઈને બેઠા હોય  … અને કિન્ના બંધાવા માટેની ગઈસાલ-ની-વધેલી દોરી-ઓ એક સરખી કાપીને દરેકને આપી દીધી હોય  …

“જુઓ, દોરીના-ડબલ-વડા કરી અને તમે બધા ‘કિન્ના’ શૂન્ય::એક’નાં પ્રમાણમાં બાંધજો  … “

“પણ, પપ્પા શૂન્ય::એક’નાં પ્રમાણમાં-જ ‘કિન્ના’ કેમ બાંધવાની  …?”

“એમાં ફાયદો એ છે કે વધારે પવન હોય તો વાંધો નાં આવે   … અને ઓછો પવન હોય તો પતંગ ‘ડગ-ડગ’ નાં થાય   … ઉપરાંત પતંગનું વજન ઓછું લાગે એટલે ખેંચીને કાપવામાં સરળ રહે  …”

“પણ  … તમે તો તમારી ઢાંઢ-પતંગોને ‘શૂન્ય:::શૂન્ય’ નાં પ્રમાણની ‘કિન્ન’ બાંધો છો એમ કેમ   …?”

” બેટા,  ‘શૂન્ય:::શૂન્ય’ની કિન્નાથી પતંગ ભારે રહે અને હું તો ‘ઢીલ-મૂકી’ને કાપું છું   … એટલે પતંગમાં વજન હોય તો દોરી કડક રહે અને   … અડતાક-ને સામે વાળાનું કપાઈ જાય  …”

આમ પિતાશ્રી પાસેથી પતંગ બાજીનું બેસિક-જ્ઞાન મેળવી અને અમારે વહેલી-સવારે પતંગો-નાં-કુરુક્ષેત્રમાં ઉતરવાનું રહેતું  …

અને એમ જોઈએ તો અમારી પતંગ-બાજીની નેટ-પ્રેક્ટીસ દિવાળી પતતા-ની-સાથે-જ શરુ થઇ જતી   … અમદાવાદ-કાલુપુર-ટંકશાળ-ની-પોળ પાસેની અમારી દુકાન નજીકની દુકાનોપતંગનો સીઝનલ-ધંધો પુર-બહારમાં કરતા અને તેથી  … તે નવી-સીઝનની ફીરકી-પતંગો પણ આમારા પિતાશ્રી અચૂક લઇ આવતા   … અને ઉતરાયણ-પૂર્વે દોઢ-મહિનો રોજ સૂર્ય પાસેથી “વિટામીન-D” લઈને અમે અમારો સ્કીન-ટોન તે “આફ્રિકન-ઓરીજીન” કાળો-મેશ જેવો કરી નાખતા   … અને ઉતરાણ આવે ત્યાં-સુધીમાં તો સૂર્ય-સામે આંખ માંડી શકીએ તેવી શક્તિ આવી જતી  … અને લોકો પુછાતા કે, “સૂર્ય સામે દેખાય છે?”  … ત્યારે કહેવું પડતું કે -“સૂર્યમાં જે ટચૂકડું સૂર્ય-ગ્રહણ દેખાય છે તે અમારો-જ પતંગ છે   …”  ….
………

“કાપ્યો છે   … કાટા  … કાઆઆઆટાઆઆઆ  …”

સવારે ઉઠતા-જ હજુ અંધારું હોય ત્યાં સવારના સાડા-પાંચે   … અમને એક ‘તીણો-અવાજ’ હવા ગુંજતો સંભળાતો   …
અને અમે માતૃશ્રીને પુછાતા કે,”હજુ તો આ અંધારામાં કઈ દેખાતું નથી ત્યાં આપણાં ધાબા પર કોણ ચઢી ગયું?  …”

“….. લે   … એતો ‘બહેન’ ગઈ છે ધાબે પતંગ ચઢાવવા  …એને તો ભારે શોખ છે  … તને ખબર તો છે   …”

આ ખોટું  … આપણાં  ‘પુરુષ-પ્રધાન’ રમતોમાં એક અલ્લડ-છોકરીને શોખ હોવો   … અને તે પણ તે પતંગ-બાજી જેવી રમત ઉપર સાલું-ગજબનું પ્રભુત્વ હોવું એટલે?  … એટલે – ઘણા પુરુષોએ તે દિવસે ‘નાલેશી-ભરી-હાર-જ” ભોગવવાની …અને   … ઉપર-થી તેમની પત્ની પાસે સાંભળવાનું કે “જો છોકરી-જેવી-છોકરી કાપી ગઈ તમારો પતંગ  … હવે, ધાબેથી નીચે ઉતારો અને મને રસોઈ-માં મદદ કરો  …”  …ખરેખર  … “સ્ત્રી સામે તમે ‘જીતો’ કે ‘હારો’  … હાર તો તમારી-જ ગણાય   … હે?”  …

તે દિવસે ‘સ્પેશીયલ’ બનેલો ‘ખીચડો કે પછી ‘ઊંધિયું’ જમીને અમે  … અમારી દાદાના-વખતનાં સુથારવાડાની-પોળનાં મકાનનાં ધાબે પતંગ ચઢાવતા   … જેવા ધાબે પહોંચો એટલે   … આકાશનો ‘ભૂરો’ રંગ નહીવત અને કલર-કલરનાં ચોરસ-પતંગો લોટમ-લોટ થતા દેખાય  … સાલો આખો ‘મૂડ’ કલર ફૂલ ઉત્સવ-મય બની જાય  … મારી સાથે મારો કાયમનો સાથી મારો બાળ-સખો-ભત્રીજો કમલેશ હોય  … તે પણ ગજબનો પતંગ-બાજ   … અને અમારા વચ્ચે એક કાયમી સમજુતી કે – “પતંગ કોઈપણ ચઢાવે   … જે પણ 10-પતંગ કાપે એટલે   … બીજાનો વારો – અને ફીરકી પહેલાએ પકડવાની તે-જ પતંગ ઉપર બીજો 10-પતંગ કાપે   … અને પછી પહેલો   … ”   … પરંતુ ત્યાં તો માહોલ એવો હોય કે સામે પતંગો-નું ઝુંડ હોય   … જાણે  કુરુક્ષેત્ર-માં યોધ્ધાઓની ફોજ  … એક કાપવા જાઓ ત્યાં બીજામાં ભેરવાઓ … કોની દોરી ક્યાંથી જાય છે તે ખબર-જ નાં પડે   … એટલે એક વખત ‘ગોથ -મારીને  / નીચો નમાવીને” ખેંચવાનું ચાલુ કરો  … એટલે ખેંચો-ખેંચો-ખેંચો  … અને ઉપર તરફ બાહર આવો ત્યાં 5-7 પતંગ-કપાઈ ગયા હોય ક્યાં તો તમે સાફ-થઇ જાવ   …  એય ને જે ઉતરાણ-ની પતંગ-બાજી જે  ‘કમલેશ’ સાથે માણી છે  … અને તે પણ એવી કે  … એક વખત અમે-બંને એ 47-પતંગ એક-પતંગ ઉપર કાપેલા   … જેમાં એક-ધાબા ઉપરથી ભાર-દોરી ચઢેલી 3-ઢાંઢ એક-સાથે કાપી નાખતા   …તે  સામે વાળા ખીજવાયેલા ધાબા-વાળાઓનો ‘નળિયા-પત્થરા’નો મારો પણ સહન કરેલો  …  

અહી એક અફસોસ જિંદગી ભર રહી ગયો – “ઇનસ્ટરુમેન્ટેશન એન્ડ કંટ્રોલ – એન્જીનીયરીંગમાં છેલ્લા-વર્ષમાં ભણતો બ્રીલિયંટ-આશાસ્પદ મારો બાળ-સખો અને પતંગ-બાજી-પાર્ટનર ‘કમલેશ’ એક-અકસ્માતે યુવાન વયે મૃત્યુ પામ્યો  … અને તે સાથે મારી પતંગ-બાજીનાં શોખનો પણ તે અકસ્માતે અંત આવ્યો   …”
……….

#  ….
છેલા 15-દિવસથી અહી સોશિયલ-મીડિયામાં ઘવાયેલા કબૂતરો અને પક્ષીઓનાં ફોટા સાથેની ‘પોસ્ટો’ જોઇને અમને યાદ આવે છે કે  … તે સમયે પક્ષીઓની સંખ્યા વધારે હતી અને પતંગ-બાજોની સંખ્યા પણ વધારે હતી  … પરંતુ  … ધાબા પરથી પડીને ઘવાતા ધૂની-પતંગબાજોની સંખ્યા તે વખતે પણ ઘવાયેલા પક્ષીઓથી વધારે રહેતી   …
અને આ ‘અહિંસા’નો ઝંડો લઈને ફરતા ‘પક્ષી-પ્રેમી’ પોસ્ટ મુકવા-વાળાઓને કહેવાનું કે  –
“તમે હવે મરઘી ઉછેર કેન્દ્રો ક્યારે બંધ કરવો છો? …કેમ મરઘી તે પક્ષી નથી?”  ….

– જયેન્દ્ર આશરા  …2014.01.14…

:::…सपने भी थक चुके है …:::

Image

:::…सपने भी थक चुके है …:::

काश,
प्यार करने के भी
पैसे मिलते   ….
तो कोई ना हटाता नज़र
उनके नयन से   …

और अचानक!!!  …
ठपक – टपाक
जमीं पे घिसता हुआ मेरा जूता  …
सपनों से
हकीकत में खींचता है हमें  …
और हम आपकी नजरो से
दूर हो जाते है  …
इस घिसती हुई जुते जैसी जिंदगी को
संवार ने के लिए  …

क्योंकि  …
अब तो सारे सपनें ही …
जैसे सच्चाई कि राह पे  …
थक चुके है  …  

जयेन्द्र आशरा  … २०१४.०१.०९…